Alles over Advocaten

Wie met het omgangsrecht in aanraking komt, zal vrijwel altijd ook een advocaat nodig hebben. De goede uitzonderingen daargelaten, zijn advocaten die je kind(eren) en jou daadwerkelijk van dienst zijn en voor hun en jouw rechten en belangen opkomen dun gezaaid. In veel gevallen is je eigen advocaat zelfs een groter obstakel dan de rechter.

Het omgangsrecht heeft nauwelijks iets met het recht te maken, omdat er vrijwel geen wetten zijn waar dat omgangsrecht op steunt. Advocaten zijn dus afhankelijk van de persoonlijke inzichten en het humeur van de rechter in kwestie. Zij zijn vrijwel altijd geneigd zich daar geheel naar te voegen en gedragen zich in de rechtszaal onderdanig. Op deze wijze werken zij actief mee een methodiek van rechtspraak in stand te houden waar je kind(eren) en jij de dupe van worden.

De boterham van een advocaat is belegd aan de zijde van het conflict. Als moeder niet wil dat de kinderen omgang met jou hebben, zal de advocaat van moeder trachten het conflict uit te vergroten. De reden is eenvoudig: hoe groter het conflict schijnt, des te eerder zal de kinderrechter zijn geneigd het kind buiten het conflict te plaatsen, door het exclusief aan moeder toe te wijzen. 

Talloos zijn de voorbeelden waarbij een advocaat van vader zich op de rechtzitting tegen zijn eigen client keert, door de rechter toe te staan zich op voorhand al partijdig op te stellen. Gaat de advocaat van vader namelijk tegen de rechter in, dan is dat 'conflictueus' en werkt ook hij mee aan de uitvergroting van het conflict, hetgeen alleen maar moeder in de kaart speelt. Het komt dus vaak voor dat een advocaat weigert naar voren te brengen wat jij voor je kinderen en jou belangrijk vindt. De rekening die je achteraf van de advocaat ontvangt is er overigens niet minder om. Je hebt het gevoel dat hij niets voor je kinderen en jou heeft betekend, maar je dient wel zijn honorarium te betalen. 

De hoofdschuldige in deze gang van zaken die met een zorgvuldige rechtspleging niets uitstaande heeft, is uiteraard de kinderrechter. Daarom zijn er aanvullende wetten nodig om de kinderrechter te dwingen tot een andere aanpak. De kinderrechter dient conflicten niet uit te lokken en te vergroten, maar dient conflicten op te lossen met hulp van wettelijke bevoegdheden c.q. voorschriften. Aangezien de kinderrechter voldoende wettelijke bevoegdheden heeft maar daar uit ideologische motieven geen gebruik van maakt, zijn aanvullende wettelijke voorschriften nodig om die kinderrechter uit de ideologie, en weer tot een zorgvuldige rechtspleging te krijgen.  

Om advocaten er meer bewust van te maken hoezeer zij meewerken aan een onrechtvaardig en ondoelmatig systeem dat de belangen van kinderen en ouders bepaald niet dient, heeft SOS Papa besloten tot twee acties. Op de eerste plaats willen wij zo spoedig mogelijk komen tot een lijst van betrokken en bonafide advocaten die als uitgangspunt voor hun eigen handelen hanteren dat ieder kind recht heeft op een onbelemmerde relatie met zijn beide ouders. Advocaten dus die er nimmer aan meewerken het kind bij de andere ouder weg te houden en die zich daadwerkelijk inspannen om de rechter duidelijk te maken dat deze verkeerd bezig is, als die rechter er persoonlijk anders over denkt. Advocaten ook die het met ons eens zijn dat het omgangsrecht in ons land snel moet veranderen en die daar vanuit hun vak daadwerkelijk een bijdrage aan willen leveren. Het is immers de advocaat die in niet geringe mate bepaalt wat er in de rechtszaal gebeurt. Bovendien is het een verplichte medespeler. 
Op de tweede plaats hebben wij een hieronder een korte handleiding opgesteld hoe je om dient te gaan met je eigen advocaat, hoe je deze ervoor kunt behoeden fouten te maken die vaak gemaakt worden, en hoe je dient te handelen als je van mening bent dat je eigen advocaat de belangen van je kind(eren) en jou  helemaal niet dient.

Gebruiksaanwijzing

Als je besluit een advocaat in te schakelen, of verplicht bent dat te doen, zul je direct te maken krijgen met de opvattingen die algemeen binnen de advocatuur heersen over het omgangsrecht.

Een aantal zaken dien je je op voorhand goed te realiseren:

• Kwesties inzake omgangsrecht, echtscheidingsrecht en familierecht vormen een heel belangrijke inkomstenbron voor de advocatuur. Men ziet je dus graag komen.

• Als het gaat om de omgang met je kinderen, maakt het in de praktijk nauwelijks uit of je wel of geen advocaat hebt. Ben je "eiser", dan ben je evenwel verplicht je door een advocaat te laten bijstaan. De "gedaagde" mag bij de gewone kinderrechter zonder advocaat op de zitting verschijnen.

• De meeste advocaten spiegelen je meer voor dan zij zullen doen, als puntje bij paaltje komt. In de spreekkamer van het advocatenkantoor doen zij heel zelfverzekerd en geven jou de indruk dat zij onmisbaar zijn. Eenmaal in de rechtszaal doen zij nauwelijks een mond open en geven de kinderrechter vrij spel.

• Rechtszaken over "omgang" hebben niets te maken met "recht doen aan het kind", laat staan recht doen aan jou als vader. De kinderrechter wordt niet gehinderd door enig wetsartikel, omdat de weinige wetten die de relatie tussen jouw kind en jou beschermen, door de rechterlijke macht verkeerd worden uitgelegd. De wet stelt namelijk: "omgang moet, tenzij....". De rechter maakt daar echter al geruime tijd van: "de omgang tussen kind en vader wordt beëindigd, tenzij....".

• De rechter kijkt niet naar relevante feiten en beoordeelt niet de individuele situatie van je kind. De rechter maakt van jouw kind en jou een "geval" en dat geval wordt behandeld volgens een "categorie". Dat categoriseren gebeurt tijdens de zitting binnen enkele minuten. Alleen als je de rechter kunt dwingen bepaalde feiten in ogenschouw te nemen, ontkom je er misschien aan dat je kind en jij als "categorie" worden behandeld. Die dwang lukt alleen als je bijvoorbeeld verklaringen van deskundigen kunt overleggen die de rechter niet kan negeren. Vaak weigeren die deskundigen (huisarts, politie, school etc.) echter jou die verklaringen te overhandigen. Gezag steunt gezag.

Bij de keuze van je advocaat dien je op voorhand jezelf de volgende vragen te stellen en daarin een afweging te maken.

1. Wat wil ik bereiken ?

2. Hoe wil ik het bereiken ?

3. Wat heb ik er financieel voor over ?

Vervolgens benader je één of meerdere advocaten aan wie je je plan voorlegt. Vraag hen dat plan te beoordelen op de slaagkans, de manier waarop zij het gaan aanpakken en de kosten die daarmee gepaard zullen gaan. Over die kosten (tarieven) kun je vrij onderhandelen. Vermijd "open einde" regelingen maar spreek af dat bijvoorbeeld een aan te spannen kort geding zeshonderd euro zal kosten, of een verzoekschrift plus behandeling ter zitting achthonderd euro. Maak duidelijke afspraken over de wijze van betaling en leg deze op papier vast, samen met de opdracht die je verstrekt. Vraag de advocaat vervolgens zich schriftelijk met beide accoord te verklaren.

Houdt je advocaat zich nadien niet aan de opdracht, stel hem dan tijdig in gebreke. Hij is met jou namelijk een overeenkomst aangegaan en net als iedere andere beroepsbeoefenaar is hij verplicht deze na te leven. Heb je geen duidelijke overeenkomst met je advocaat, dan kan hij zich beroepen op zijn "deskundigheid" om af te wijken van hetgeen jullie hebben afgesproken. Zo'n afwijking kan in het ergste geval bestaan uit niets doen en toch facturen sturen. Denk niet dat dat slechts sporadisch voorkomt !

Sommige advocaten zijn niet gediend van de hier beschreven aanpak. Treur niet als je een advocaat treft die niet op deze basis met jou wil werken, maar prijs je gelukkig dat je het lot van je kind en jou niet hebt toevertrouwd aan iemand die uitsluitend "naar bevind van zaken" wil handelen. Dat pakt namelijk in de meeste gevallen volstrekt verkeerd uit. Wie geen duidelijke strategie heeft, kan maar beter ver bij de kinderrechter uit de buurt blijven.

Klachten tegen advocaten
Als je van mening bent dat je eigen advocaat wanprestatie levert, kun je een klacht tegen deze advocaat indienen bij de Deken van de Orde van Advocaten. Je moet dat zeker niet nalaten, maar je dient je tegelijkertijd te realiseren dat de kans bijna honderd procent is dat je klacht wordt afgewezen, hoe deze ook luidt. De reden daarvan is, dat de advocatuur zichzelf beoordeelt. Hoewel de klacht dus vrijwel zeker niet zal leiden tot een toewijzing, is het toch zinvol deze in te dienen. Doe je dat namelijk niet, dan zal de advocatuur jaarlijks trots stellen dat er bijna geen klachten worden ingediend zodat kennelijk iedereen tevreden is. Dat is een heel andere boodschap dan te moeten openbaren dat er ieder jaar meer klachten worden ingediend over advocaten in het omgangsrecht, waarbij het steeds ongeloofwaardiger wordt dat vrijwel al die klachten vervolgens worden afgewezen. Er kan ten behoeve van de statistiek dus niet genoeg worden geklaagd over advocaten die hun werk niet goed doen.

Rekening niet betalen
Het is volkomen normaal om een rekening niet te betalen als je meent dat er sprake is van wanprestatie of een valselijk opgemaakte factuur (diensten die niet zijn verricht). In de advocatuur geldt dan echter de "regel", dat een nieuwe advocaat niet voor jou aan de gang mag voordat jij de oude hebt betaald. Deze afspraak is in meerdere opzichten onwettig. Indien een advocaat probeert jou op deze wijze tot betaling te dwingen van openstaande facturen die je betwist, dan handelt deze advocaat onrechtmatig. Wend je in dat geval tot de Deken van de Orde van Advocaten met de eis dat de betrokken advocaat zijn onrechtmatig handelen staakt. Doet deze dat niet, stel de betrokken advocaat dan aansprakelijk voor de optredende schade. Die schade is aanzienlijk, want hij houdt jou af van een ongestoorde rechtspleging. Je hebt dan een "vordering in reconventie" (waarvan je de hoogte niet direct hoeft vast te stellen) en vanaf dat moment mag de advocaat je zeker niet meer hinderen. Daar komt nog bij dat - als je verplicht bent een advocaat te nemen - niemand jou daarvan mag afhouden.
Laat je dus niet intimideren en houd je portemonnee gesloten. Als het gevolg is dat je verstoken bent van verdere advocatenhulp, is de Deken verplicht jou een advocaat toe te wijzen.
Vorderingen (over en weer) hebben een rechtsgeldigheid van vijf jaren. Je hoeft dus geen werk te maken van je vordering in reconventie als blijkt dat de advocaat je verder met rust laat en je in staat stelt verder te gaan met zijn opvolger.

Onenigheid tijdens de zitting
Het kan gebeuren dat je advocaat tijdens de zitting iets doet of nalaat waarmee jij het volstrekt oneens bent. Laat je daardoor niet verrassen of overrompelen. Steek je hand op en zeg luid en duidelijk tegen de rechter dat je een schorsing van tien minuten wenst voor overleg met je raadsman. Ga niet in op de vraag van de rechter waar dat overleg voor nodig is, want dat gaat die rechter niets aan. De rechter dient gewoon jouw verzoek in te willigen.
Op de gang zeg je tegen je advocaat wat je op je lever hebt. Is hij daarvoor niet ontvankelijk, spreek dan met hem af dat jij zelf verder het woord zult voeren. Hij dient daar accoord mee te gaan. Spreek met hem af dat hij niet zelf de rechter gaat uitleggen waarover hij met jou van mening verschilt, want dat schaadt jouw zaak en, opnieuw, het gaat de rechter niets aan. Het is voldoende te melden dat je verder zelf tijdens de zitting het woord zult voeren, zonder dat het inhoud van het conflict tussen jouw advocaat en jou verder ter zitting aan de orde komt. Daar gaat die zitting namelijk niet over. 
Vanzelfsprekend is het wel de laatste keer geweest dat deze advocaat jouw zaak behartigde. Er is namelijk sprake van een ernstige vertrouwensbreuk tussen hem en jou en hij zal direct na de zitting daar de consequenties uit trekken. Omdat de zitting zelf een heel belangrijke gebeurtenis is, dien je dit voor lief te nemen.

Mogen advocaten liegen?
Als de advocaat van moeder tijdens een zitting stelt: "vader misbruikt zijn kinderen" en het is onwaar, dan misleidt deze advocaat de rechter. Stelt de advocaat echter: "Volgens mijn cliente misbruikt vader de kinderen", dan behartigt hij de belangen van zijn client en doet hij dus waarvoor hij is aangesteld. Let dus goed op wat er wordt gezegd en vooral: hoe het wordt gezegd. Weerleg valse aantijgingen niet inhoudelijk (dat kost tijd en leidt af) maar stel uitsluitend dat het valse aantijgingen zijn en dus een ontoelaatbare vorm van beinvloeding van de rechter. Als de advocaat van moeder stelt: "er is gebleken dat vader zijn kinderen misbruikt", stel dan aan de rechter de vraag: "meneer/mevrouw de rechter, is dat gebleken aan de raadsman van moeder, of stelt hij hier slechts dat het volgens moeder is gebleken?". De advocaat van moeder zal zich vervolgens zorgvuldiger uitdrukken, hopelijk ook tijdens de rest van de zitting.

Résumé
De goeden niet te na gesproken (en ook die zijn er gelukkig heus wel), vervullen advocaten vaak een dubieuze rol in kwesties van omgang. Zo staan veel advocaten zonder enige scrupules moeders bij die er op uit zijn de vader uit het leven van hun kinderen te snijden. Vanuit oogpunt van beroepsethiek kunnen grote vraagtekens worden gezet bij deze 'dienstverlening'. Bij SOS Papa komen deze advocaten op de zwarte lijst. 
Advocaten zijn daarnaast gewend hun client niet als hun opdrachtgever maar als hun patiënt te beschouwen. Zij zijn echter jouw "raadsman" en niet meer dan dat. Jijzelf bent degene die bepaalt wat er gebeurt, mits je dat samen met de advocaat vast legt in een onderlinge overeenkomst. 
Een advocaat is nuttig voor het bepalen van de tactiek. De advocaat vervult in kwesties van omgang niet de traditionele rol waarin hij jou allerlei wetsbepalingen uitlegt die jij niet kent. Die bepalingen zijn er namelijk vrijwel niet in het omgangsrecht, dus er valt ook weinig uit te leggen. Bovendien leggen veel advocaten de wet verkeerd uit omdat de rechter dat ook doet. 
Vader wil een zo normaal mogelijke relatie met zijn kind en beiden hebben daar recht op. Hoe je dat recht niet alleen hebt, maar ook krijgt, is een kwestie van optreden tijdens de zitting. Kies dus een advocaat die past bij de "psychologie" van de zaak. Een advocaat waarmee het klikt en die oprecht tracht in jouw geest te handelen. Een advocaat kortom die solidair is en zich sterk wil maken voor het welzijn van jouw kind en jou, hoe gering de kans op succes ook.
Vermijd advocaten die formeel en gewichtig doen. Zoek iemand die in gewone taal laat blijken dat hij niet op zijn mondje is gevallen en ook niet bang is "zijn reputatie" aan te tasten door de kinderrechter te verhinderen er een routinezaak van te maken. Per jaar worden tienduizenden kinderen in Nederland tijdens zulke routinezaken binnen een kwartier van hun vader beroofd. Bij al die zittingen houden de advocaten hun mond "omdat het toch geen zin heeft tegen de rechter in te gaan". Zoek een advocaat die zich daaraan niet conformeert, maar die deze gang van zaken net als jij en wij een aanfluiting vindt en er dus een eer in stelt er aan bij te dragen dat er iets verandert.